Badania rynku to systematyczny proces gromadzenia, analizowania i interpretowania danych dotyczących rynku docelowego, klientów, konkurencji oraz ogólnych trendów branżowych. Celem tych badań jest dostarczenie przedsiębiorstwom rzetelnych informacji, które pozwolą na podejmowanie świadomych i strategicznych decyzji biznesowych, minimalizując ryzyko i maksymalizując potencjał sukcesu rynkowego. Proces ten obejmuje identyfikację problemu badawczego, opracowanie planu badawczego, zbieranie danych pierwotnych (np. przez ankiety, wywiady) oraz wtórnych (np. z raportów branżowych, baz danych), analizę zebranych informacji oraz prezentację wniosków. Badania rynku mogą być realizowane z wykorzystaniem metod jakościowych (np. grupy fokusowe, wywiady pogłębione) lub ilościowych (np. ankiety, sondaże, analizy statystyczne), w zależności od specyfiki problemu badawczego i oczekiwanej głębi analizy. Stanowią kluczowy element planowania strategicznego w obszarze marketingu, rozwoju produktów, ustalania cen, dystrybucji i komunikacji.
Praktycznym przykładem zastosowania jest sytuacja, w której firma produkująca napoje energetyczne planuje wprowadzić na rynek nowy produkt o smaku tropikalnym. Aby zminimalizować ryzyko niepowodzenia i optymalnie dostosować strategię marketingową, decyduje się na przeprowadzenie badań rynku. Proces badawczy obejmuje ankiety online przeprowadzone wśród młodych dorosłych w celu określenia preferencji smakowych i oczekiwanej ceny, grupy fokusowe pozwalające na przetestowanie prototypów oraz analizę danych wtórnych dotyczącą trendów w sektorze napojów i strategii konkurencji.
Na podstawie zebranych danych firma odkrywa, że konsumenci preferują naturalne składniki i niższy poziom cukru, a także są skłonni zapłacić więcej za produkt premium z atrakcyjnym designem. W rezultacie firma modyfikuje recepturę, projektuje nowe, minimalistyczne opakowanie i opracowuje kampanię marketingową skupiającą się na naturalności i orzeźwieniu, zamiast wyłącznie na energii.
Synonimy i bliskie terminy obejmują badania marketingowe, analizę rynku oraz sondaże rynkowe. Terminami powiązanymi są segmentacja rynku, analiza konkurencji, zachowania konsumentów, strategia marketingowa, dane rynkowe, Business Intelligence (BI), analiza SWOT oraz metody ilościowe i jakościowe.