Definicja: Spam, w kontekście marketingowym, to ogół niepożądanych, masowo wysyłanych elektronicznych komunikatów, których odbiorcy nie wyrazili zgody na ich otrzymywanie. Głównym celem spamu jest zazwyczaj promocja produktów, usług lub stron internetowych, choć może również służyć do dystrybucji złośliwego oprogramowania (malware), prób wyłudzenia danych (phishing) lub szerzenia dezinformacji. Charakterystyczną cechą spamu jest brak wartości dla większości odbiorców, niska relewantność oraz często mylące lub oszukańcze nagłówki i treści.
Spam najczęściej występuje w formie wiadomości e-mail (tzw. UCE – Unsolicited Commercial Email), ale może również przybierać postać: wiadomości SMS (SMS spam), niechcianych wiadomości w komunikatorach internetowych, komentarzy na blogach i forach internetowych (comment spam), fałszywych recenzji produktów lub usług oraz agresywnych reklam w mediach społecznościowych, nieadekwatnych do kontekstu.
Z punktu widzenia etycznego i prawnego, spam jest formą agresywnego i nieuczciwego marketingu, która narusza prywatność użytkowników i często jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami (np. RODO/GDPR w Europie, CAN-SPAM Act w USA), wymagającymi uprzedniej zgody (opt-in) na otrzymywanie komunikatów marketingowych. Negatywnie wpływa na reputację marki, zwiększa obciążenie systemów pocztowych i stanowi istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa cyfrowego. Legitymne działania marketingowe opierają się na zasadach marketingu za zgodą (permission marketing).
Praktyczny przykład zastosowania: Firma „SzybkiKredyt” wysyła milion wiadomości e-mail do losowo wygenerowanych adresów, oferując „niepowtarzalne warunki pożyczki bez sprawdzania zdolności kredytowej”. Odbiorcy tych wiadomości nigdy nie mieli kontaktu z firmą „SzybkiKredyt”, nie zapisywali się do żadnego newslettera ani nie wyrażali zgody na otrzymywanie ofert handlowych od tej firmy. W treści wiadomości brakuje łatwo dostępnej opcji wypisu z listy subskrypcyjnej, a adres nadawcy jest zafałszowany. Taka kampania jest klasycznym przykładem spamu, gdyż narusza zasady dotyczące zgody na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych i prawdopodobnie będzie klasyfikowana przez filtry pocztowe jako niechciana poczta.
Synonimy lub powiązane terminy: Niechciana poczta elektroniczna / Wiadomości-śmieci (potoczne określenia spamu), UCE (Unsolicited Commercial Email), Phishing (próba wyłudzenia danych), Malware (złośliwe oprogramowanie), Filtrowanie spamu (mechanizmy wykrywania i blokowania), Czarna lista (Blacklist), Opt-in (aktywna zgoda na komunikację), RODO (GDPR) oraz Marketing za zgodą (Permission Marketing).