Prawo popytu to fundamentalna zasada ekonomii i marketingu, która opisuje odwrotną zależność między ceną dobra lub usługi a ilością tego dobra lub usługi, którą konsumenci są skłonni i zdolni nabyć w danym okresie, przy założeniu ceteris paribus (czyli przy niezmienionych wszystkich innych czynnikach wpływających na popyt). W praktyce oznacza to, że wraz ze wzrostem ceny danego produktu, ilość popytu na ten produkt maleje, natomiast wraz ze spadkiem ceny, ilość popytu rośnie.
Ta zależność wynika z dwóch głównych efektów. Efekt dochodowy (Income Effect) polega na tym, że zmiana ceny produktu wpływa na realną siłę nabywczą konsumentów. Gdy cena spada, konsument może kupić więcej za tę samą kwotę, co prowadzi do zwiększenia ilości popytu. Z kolei efekt substytucyjny (Substitution Effect) sprawia, że zmiana ceny produktu wpływa na jego atrakcyjność w porównaniu do substytutów. Gdy cena produktu spada, staje się on relatywnie tańszy w stosunku do innych, podobnych produktów, co zachęca konsumentów do zastąpienia droższych alternatyw tańszym produktem.
Prawo popytu jest graficznie przedstawiane jako krzywa popytu, która ma nachylenie ujemne (opada w dół i w prawo), ilustrując wspomnianą odwrotną zależność. Jest to kluczowe narzędzie w analizie rynkowej, planowaniu cenowym i prognozowaniu sprzedaży w marketingu.
Praktyczny przykład zastosowania tego prawa można zaobserwować w strategii firmy TechVision wprowadzającej nowy model smartfona. Przy ustaleniu ceny na bardzo wysokim poziomie, firma przewiduje, że popyt będzie ograniczony jedynie do wąskiej grupy odbiorców. Obniżenie ceny do poziomu średniego sprawia, że produkt staje się dostępny dla szerszego grona konsumentów, co zgodnie z Prawem popytu powoduje znaczny wzrost ilości sprzedaży. W przypadku zastosowania ceny promocyjnej, na przykład podczas Black Friday, spadek ceny wywołuje gwałtowny wzrost ilości popytu, przyciągając zarówno klientów czekających na okazję, jak i osoby poszukujące oszczędności.
W oparciu o tę zasadę, działy marketingu opracowują strategie cenowe, harmonogramy promocji i przewidują wolumeny sprzedaży, aby maksymalizować zyski i udział w rynku.
Do powiązanych terminów należą: Popyt (Demand), Krzywa popytu (Demand curve), Elastyczność cenowa popytu (Price elasticity of demand), Ceteris paribus, Efekt dochodowy (Income effect), Efekt substytucyjny (Substitution effect), Podaż (Supply), Równowaga rynkowa (Market equilibrium), Cena (Price) oraz Ilość popytu (Quantity demanded).