Model pierwszego kliknięcia (ang. First-click attribution model) to jeden z modeli atrybucji marketingowej, służący do przypisywania wartości (zasługi) różnym punktom styku w ścieżce konwersji klienta. W tym modelu, całkowitą zasługę (100%) za dokonaną konwersję (np. zakup, rejestracja, wypełnienie formularza, pobranie pliku) przypisuje się wyłącznie pierwszemu punktowi kontaktu, który użytkownik nawiązał z marką lub jej treścią w ramach swojej ścieżki zakupowej. Oznacza to, że niezależnie od liczby i rodzaju kolejnych interakcji, które doprowadziły do finalnej konwersji, cała wartość jest alokowana do kanału lub kampanii, która jako pierwsza wprowadziła użytkownika do lejka sprzedażowego.
Pierwszym punktem kontaktu może być np. pierwsze kliknięcie w reklamę płatną (Google Ads, reklama displayowa), wejście na stronę z organicznego wyniku wyszukiwania, kliknięcie w link w kampanii e-mail marketingowej, odwiedziny ze strony afiliacyjnej czy wejście bezpośrednie po raz pierwszy. Model ten jest szczególnie przydatny do identyfikacji i optymalizacji kanałów, które skutecznie wprowadzają użytkowników do lejka sprzedażowego i budują początkową świadomość marki. Pozwala marketerom zrozumieć, które działania są najbardziej efektywne w generowaniu początkowego zainteresowania i przyciąganiu nowych klientów.
Główną wadą tego modelu jest ignorowanie wszystkich kolejnych interakcji, które mogły mieć kluczowe znaczenie w procesie decyzyjnym klienta, takich jak kampanie retargetingowe, porównywarki cen czy bezpośrednie wyszukiwania marki. Może to prowadzić do niedoszacowania roli kanałów wspierających i domykających konwersje oraz do błędnej alokacji budżetów marketingowych, faworyzując kanały generujące ruch na górze lejka kosztem tych, które faktycznie przekonują do zakupu. Jest to model często stosowany ze względu na swoją prostotę, choć w wielu złożonych ścieżkach zakupowych uznawany jest za zbyt uproszczony.
Aby zilustrować działanie modelu w praktyce, załóżmy, że użytkownik szuka nowego laptopa. W pierwszym dniu klika w reklamę displayową marki X. Trzeciego dnia wchodzi na blog firmy z organicznych wyników wyszukiwania. Piątego dnia klika w otrzymany e-mail marketingowy, a następnie wraca bezpośrednio na stronę i dokonuje zakupu. W modelu pierwszego kliknięcia, 100% zasługi za ten zakup zostanie przypisane reklamie displayowej, ponieważ była to pierwsza interakcja w ścieżce konwersji. Pozostałe punkty styku nie otrzymają żadnej atrybucji, mimo że mogły mieć znaczący wpływ na finalną decyzję.
Synonimami tego terminu są: Model atrybucji pierwszego dotyku oraz Model atrybucji pierwszej interakcji.
Do powiązanych terminów należą: Modele atrybucji (Attribution models), Model atrybucji ostatniego kliknięcia (Last-click attribution model), Model liniowy (Linear attribution model), Model rozpadu czasowego (Time decay attribution model), Model atrybucji oparty na danych (Data-driven attribution model), Ścieżka klienta / Ścieżka zakupowa (Customer journey / Buyer’s journey), Punkty styku (Touchpoints), Konwersja (Conversion), Lejek sprzedażowy (Sales funnel) oraz Efektywność kanałów marketingowych (Marketing channel effectiveness).